6x Dienend-Leiderschap

6 september 2016 | GCSL | kennis & verdieping

Robert Greenleaf, de 'founding father' van Servant-Leadership, bestempelde 'leading' en 'serving' als onlosmakelijk met elkaar verbonden. Sterker nog: leiden is dienen.

Greenleaf schrijft: "Leadership should be based from a natural feeling to serve the needs of others and to help those that need to be served to become more healthier, wiser, more free, and more autonomous, so that they in turn are able to serve others." Maar hoe ziet deze manier van leidinggeven eruit in de praktijk? De volgende 6 begrippen zijn kenmerkend:

  1. Compassionate love: houd onvoorwaardelijk van anderen en van jezelf
  2. Authenticity: ontdek wie je bent, waar je voor staat en handel consequent vanuit dit innerlijk kompas
  3. Humbleness: wees moedig én bescheiden in je zijn en doen
  4. Empowerment: help mensen te groeien en tot betekenis te komen
  5. Provide direction: denk vooruit en geef richting aan de zaak
  6. Stewardship: bouw aan betekenisvolle gemeenschappen en investeer duurzaam in mens, organisatie en samenleving

Zijn én doen
De eerste drie kenmerken uit het bovenstaande rijtje gaan over wie je bent (‘human being’). Empathie, authenticiteit en nederigheid zijn aspecten van je persoonlijkheid die zich ontwikkelen door bewustwording en (zelf)reflectie. De andere drie kenmerken gaan over wat je doet (‘human doing’). Empowerment, leidinggeven en duurzaam investeren hebben meer het karakter van competenties en gaan over het ontwikkelen van de ander, het sturen van de organisatie en het zorg dragen voor de gemeenschap.

In dit artikel nemen we elk van de 6 kenmerken even onder de loep.

1. Compassionate love
Liefde als basis voor leiderschap? Het lijkt nogal soft en vergezocht. Toch zal niemand ontkennen dat een beetje empathie een leider heel ver brengt. Het betekent namelijk dat je acteert vanuit vertrouwen, in plaats van angst. Je bent gericht op het welzijn en de groei van de ander. En dat kan alleen als je zelf goed in je vel zit, niet in beslag genomen wordt door je eigen bewijsdrang of onzekerheid. TNT-topman Tex Gunning verwoordt het als volgt: “To grow your people you have to know your people. To know your people you have love your people. To love your people you have to love yourself.”  

2. Authenticity
Om als leider te kunnen functioneren, is zelfkennis van levensbelang. Leiderschap is direct verbonden met wie jij bent, wat jou motiveert, waar jij vandaan komt. Het kennen van je eigen spirituele en morele bronnen is een voorwaarde om anderen iets te kunnen meegeven. De uitdaging van ‘authentiek zijn’ is dan ook om niet in navelstaren te vervallen. Uiteindelijk staat jouw zelfbewustwording in dienst van de ontwikkeling van de ander. Die externe gerichtheid heeft ook Greenleaf op het oog: “The servant-as-leader must constantly ask: how can I use myself to serve best?”

3. Humbleness
De invloed van een dienend-leider wordt niet afgedwongen door zijn leiderschapspositie, de macht om iemand te maken of te breken, maar is geworteld in vertrouwen. ‘Humbleness’ ligt aan de basis van dat vertrouwen. Het is een zijnskwaliteit die zijn plek krijgt in de interactie tussen mensen. Een dienend-leider is zich bewust van zijn eigen tekortkomingen, schroomt niet om hulp te vragen en is bereid fouten toe te geven. Het resultaat? Een betrouwbare en benaderbare leider, die in verbinding staat met de werkvloer. Geen aap op de rots, maar peiler van de brug.

4. Empowerment
Mensen worden effectiever en succesvoller als ze datgene doen waar ze écht goed in zijn, wat goed bij ze past, waar ze als het ware voor bedoeld zijn. Wil je echt dienstbaar zijn aan de ontwikkeling van jouw mensen? Dan investeer je in een klimaat van eerlijkheid en vertrouwen dat groei en creativiteit bevordert. Het resultaat: betrokken medewerkers en een betere teamprestatie.

5. Provide direction
Wie leiding geeft op hoog niveau draagt niet alleen zorg voor de groei van mensen, maar geeft ook richting aan de organisatie. Je realiseert een duidelijke visie en strategie, gebaseerd op de essentie van het bedrijf. Een dienend-leider heeft daarnaast oog voor de ‘systeemkant’ van de organisatie: je gaat zorgvuldig om met het gebruik van middelen en richt de processen zodanig in dat ze bijdragen aan de lange-termijn resultaten. Juist door daadkrachtig leiderschap dien je de organisatie op z'n best. Het resultaat: een toekomstbestendige organisatie die waarde genereert voor álle stakeholders. En waar het prettig werken is.

6. Stewardship
Uiteindelijk heeft een dienende manier van leidinggeven ook een positieve impact op de samenleving als geheel. Organisaties die functioneren volgens de principes van Servant-Leadership zijn ontwikkelplaatsen voor humaniteit: ze vervullen een maatschappelijke functie en voegen waarde toe aan de samenleving. Servant-Leadership gaat daarom óók over stewardship, over het bouwen van gemeenschappen en het denken in duurzame oplossingen. Organisaties nemen hun verantwoordelijkheid niet alleen voor het nu, maar ook voor de toekomst.

Terug naar inspiratie

Meer inspiratie

Empowerment

23 maart 2017

Help mensen te groeien en tot betekenis te komen

Empowerment

Authenticiteit als kenmerk van Dienend-Leiderschap

7 februari 2017

Ontdek wie je bent, waar je voor staat en handel consequent vanuit dit innerlijk...

Authenticiteit als kenmerk van Dienend-Leiderschap

Humbleness

25 januari 2017

Wees moedig én bescheiden in je zijn en doen

Humbleness
x